تبلیغات
دین وزندگی دبیرستان (نمونه دولتی مهر) شهر خدابنده - علت و معلول در دین و زندگی

 

علت به معنای وجود دهنده و معلول به معنای گیرنده وجود می باشد. معلول همیشه وابسته به علت بوده و بدون آن تحقق نمی یابد و در مقام وجود یافتن همیشه موخر از علت است یعنی علت تقدم وجودی بر معلول دارد اول باید علت باشد بعد معلول

کلمات و اصطلاحاتی که برای علت و معلول در کتاب های دین و زندگی آمده و نیز در تست های کنکور مشاهده شده عبارتند از :

علیت ، زاینده ، سبب ، ناشی ، سرچشمه ، حاکی ، مولود ، زائیده ، بازتاب و … . به عنوان مثال :

شیعه بدون عمل سبب (علت) تضعیف موقعیت تشیع (معلول) می شود.

مقام و منزلت انسان های با فضیلت (معلول) ناشی از بندگی واقعی (علت) آن هاست.

اصل انتظار زائیده (معلول) نگاه مثبت دین به آینده تاریخ (علت) است.

نگاه مثبت دین به آینده زاینده (علت) اصل انتظار (معلول) است.

پیامد مهم دیدگاه کسانی که مرگ را پایان زندگی می دانند (علت) این است که شادابی و نشاط را از دست می دهند (معلول)

دوستی با دوستان خدا (معلول) نتیجه محبت به خداست (علت)

به عبارت دیگر دوستی با دوستان خدا مولود (معلول) محبت به خداست. (علت) یا از نگاه خردمندانه اولی الالباب به نظام آفرنیش ، قانونمند و هدفدار یافتن آفرینش بازتاب (معلول) راز و نیاز آگاهانه برخاسته از ذکر و تفکر است.

درباره علت و معلول به نکات زیر می توان توجه کنیم:

معمولا در اکثر آیات (نه همیشه) اول آیه علت برای ادامه آیه است. مثال : “یا ایها الناس کلوا مما فی الارض حلالا طیبا و لاتتبعوا خطوات الشیطان” که حرام خوری علت و پیروی از شیطان معلول می باشد.

اما اگر آیه ای از قرآن کریم به صورت شرط و مشروط بیاید همیشه شرط علت جزای شرط (تالی) است و بالعکس جزای شرط معلول شرط است حتی اگر شرط در پایان آیه بیاید . مثال :

مثال ۱ : من امن بالله و الیوم الآخر و عمل صالحا (علت) فلا خوف علیهم و لا هم یحزنون (معلول)

ایمان به خدا و یوم آخر علت عدم خوف و عدم حزن می باشد.

مثال ۲ : قل اطیعوا الله و الرسول فان تولوا قان الله لایحب الکافرین

رویگردانی علت کفر می باشد.

مثال ۳ : فان تنازعتم فی شی ء فردوه الی الله و الرسول ان کنتم تومنون بالله و الیوم الآخر

ایمان به خدا و یوم آخر علت برارجاع منازعات به خدا و پیامبر است یا ارجاع منازعات به خدا و پیامبر معلول ایمان به خدا و یوم آخر است.

نکته ۱ : در آیاتی که “ف” نتیجه آمده است این قسمت آیه معلول است مثال “فلا خوف علیهم و لا هم یحزنون” در مثال ۱ ، چون نتیجه همان معلول است.

نکته ۲ در متون فارسی نیز شرط علت جزای شرط است و جزای شرط تابع شرط می باشد

اگر در انجام به موقع نماز بکوشیم (علت) بی نظمی را از زندگی خود دور می کنیم (معلول) تداوم نماز به موقع علت است بر نظم در زندگی.

نکته ۳ : در آیاتی که در آخر آن ها صفت آمده است آن صفت می تواند خودش علت آن مطلبی باشد که در آیه آمده است.

مثال : رسلا مبشرین و منذرین لئلا یکون للناس علی الله حجه یعد الرسل و کان الله عزیزا حکیما

ارسال رسولان برای انسان ها ناشی از عزت و حکمت خداست.

حتی اگر علت هم محسوب نشود صفات آخر آیات معنی دارند. مثلا اگر دقت کنیم در آخر آیات توبه صفات غفور و رحیم می آید و یا مثلا در آیه “السارق و السارقه فاقطعوا ایدیهما جزاء بما کسبا نکالا من الله و الله عزیز حکیم (مائده ۳۸)

صفت عزت و حکیم در این آیه بسیار معنادار است

(بدین علت یادگرفتن صفاتی که در آخر آیات می آید ضروری است و می توانند در سوال های تستی مطرح باشند)

فرق دلیل با علت

دلیل در زبان عربی همان نشانه در زبان فارسی است. فرق دلیل با علت این است که علت امر وجودی بیرونی است اما دلیل امر ذهنی است. مثلا در مثال آتش و دود ، آتش علت دود در عالم خارج است اما در ذهن این دود است که دلیل بر آتش می باشد یعنی با دیدن دود ذهن ما به آتش راهنمایی می شود. دود نشانه آتش است. دلیل آتش نه علت آن ، باران علت خسیس بودن زمین است اما خسیس بودن زمین دلیل بر باریدن باران است.

مثالی از کتاب دین و زندگی دوم در بخش اندیشه و تحقیق از سخنان امام علی (ع)

هر یک از موجوداتی که خدا آفریده برهان آفریدگاری و دلیل خداوندی است

در این جا موجودات دلیل وجود خدا معرفی شده است اما می دانیم که خداوند علت موجودات می باشد. (البته توحه داشته باشیم که دلیل همیشه معلول نیست)




طبقه بندی: مواد کمک آموزشی، پیام آیات، خواندنی، کنکور،

تاریخ : جمعه 7 اسفند 1394 | 10:32 ق.ظ | نویسنده : باب اله عزیزی | نظرات
.: Weblog Themes By SlideTheme :.


  • جوان مکانیک